Musea

Informatie over musea en infocentra

Airborne Museum Hartenstein

OPERATIE MARKET GARDEN

In september 1944 wordt een grote militaire operatie uitgevoerd: ‘Market Garden’. De geallieerden willen Nederland bevrijden en om de Siegfriedlinie heen doorstoten naar Berlijn. Een combinatie van een verrassingsaanval door luchtlandingstroepen (Airbornes) om de bruggen over de rivieren te veroveren (Market) en grondtroepen die de bruggen vervolgens bezetten (Garden).
HET DOEL: DE VERKEERSBRUG BIJ ARNHEM – SLAG OM ARNHEM
Bijna 12.000 Britse en Poolse luchtlandingstroepen vechten in Arnhem en omgeving om het doel te veroveren: de Rijnbrug. De brug wordt op 17 september door 700 geallieerden bereikt. Vier dagen lang wordt er zwaar gevochten om het behoud ervan. De rest van de 1th Airborne Division bereikt hen niet, door zware Duitse tegenstand.
Uiteindelijk is terugtrekken naar Oosterbeek noodzakelijk naar het gebied rondom hotel Hartenstein in de hoop een bruggenhoofd te behouden tot de grondtroepen de Betuwe hebben veroverd. Na vijf dagen van ontbering en zware gevechten trekken de restanten van de divisie zich terug over de Nederrijn.
HOTEL HARTENSTEIN IN OOSTERBEEK – HOOFDKWARTIER TIJDENS DE SLAG
Het Airborne Museum is gevestigd in het voormalige hotel Hartenstein. Hier was het hoofdkwartier ondergebracht van de Britse bevelhebber generaalmajoor R.E. Urquhart. De Slag om Arnhem is wereldberoemd geworden door de film ‘a bridge too far’ en de vele films en boeken die er over zijn uitgebracht.
Het museum bezit de grootste collectie authentiek materiaal over de slag. Kanonnen, wapens, uitrusting, documenten -zowel Brits als Duits. Het wordt allemaal geëxposeerd in de villa en in de Airborne Experience. De experience is een 900 m2 grote ruimte, waar je op indringende wijze het verloop van de Slag om Arnhem ervaart. Zo komt de geschiedenis héél dicht bij.

AIRBORNE MUSEUM HARTENSTEIN
Utrechtseweg 232
6862 AZ Oosterbeek
Tel. 026 3337710
Website

 

Glider collectie Wolfheze

ZONDAG 17 SEPTEMBER 1944
De lucht boven Nederland is gevuld met heel veel vliegtuigen. Deze dag en de daag daarna landen er op de akkers rondom Wolfheze honderden grote Britse zweefvliegtuigen (gliders) en komen er ook duizenden Britse parachutisten neer. Het is het begin van wat nu ‘de Slag om Arnhem’ noemen, een operatie die als doel heeft de brug in Arnhem op de Duitse bezetters te veroveren.
MAAR WAT IS EEN ZWEEFVLIEGTUIG?
Hoe groot? Hoeveel manschappen en materiaal kunnen er in? Hoe wordt het bestuurd?
Glider Collection Wolfheze laat zien wat een zweefvliegtuig van toen is. Door middel van grote originele stukken, tastbare herinneringen, foto’s en verhalen geeft de expositie inzicht in de verschillende types zweefvliegtuigen en het gebruik van deze gliders.
ACHTERGROND VERZAMELING
Paul Hendriks uit Wolfheze zou zo graag zien dat Wolfheze meer aandacht krijgt voor wat er allemaal in en rond het kleine plaatsje is gebeurd tijdens de bevrijding. Zo weet lang niet iedereen dat er op die bewuste zondag 17 september 1944 honderden zweefvliegtuigen landden om duizenden militairen en materieel af te leveren.
Paul Hendriks is eigenlijk een ‘eenling’ die in Wolfheze al heel wat voor elkaar heeft gekregen om de herinnering vast te leggen. Bij Camping Lindenhof kreeg hij al veel hulp van campingeigenaar Jan Aalderink. Hij stelde een deel van een schuur ter beschikking om militaire spullen op te slaan. ,,Niet alleen dat is prachtig. Een tastbaar resultaat zijn ook de informatieborden aan de wand van het receptiegebouw. Hierop kan iedereen in vogelvlucht lezen wat er in Wolfheze is gebeurd.”

Open op afspraak
GLIDER COLLECTION WOLFHEZE
Camping & Chaletpark ‘Lindenhof’
Wolfhezerweg 111-113
Wolfheze

Meer informatie:
Paul Hendriks
Tel. 06 10143467
Website

Informatiecentrum: De Polen van Driel

Het Informatiecentrum: De Polen van Driel belicht de strijd van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade bij het dorp Driel tijdens Operatie Market Garden. Tevens gaat het in op het ontstaan van de Poolse brigade, de oneervolle behandeling van deze Polen na het mislukken van de operatie en de vriendschappelijke band die is ontstaan uit dankbaarheid tussen de Drielse bevolking en de Poolse parachutisten.

Het informatiecentrum is achterin de R.K. Kerk van Driel gevestigd en dagelijks van 9.00 tot 17.00 uur te bezoeken.
Kerkstraat 27, 6665 CE Driel.
De toegang is gratis.
Direct voor de kerk is een bushalte gesitueerd en er zijn voldoende parkeerplaatsen voor personenauto’s en touringcars.
Website

 

Arnhems Oorlogsmuseum 40-45

In 1994 werd in de voormalige dorpsschool van Schaarsbergen het Arnhems Oorlogsmuseum 40-45 geopend. Het biedt de bezoekers een uniek overzicht van krijgskundig materiaal, zoals voertuigen, wapens, uniformen en dergelijke. Maar ook van voorwerpen uit het heel nabije, dagelijkse leven. Van Sunlightzeep en Consi-sigaretten tot surrogaatkoffie en een ingenieus in een olieverfschilderij ingebouwd radiotoestel.

UNIEKE COLLECTIE
Het Arnhemse museum 40-45 geeft behalve een algemeen overzicht, vooral een zo nauwkeurig mogelijk beeld van wat er zich in Arnhem en omgeving in de oorlogsjaren heft afgespeeld. Het particuliere museum stelt zich ten doel om de herinnering aan deze belangrijke episode in de geschiedenis levend te houden en de – nog steeds groeiende – unieke collectie te bewaren voor het nageslacht.
TERUG IN DE TIJD
U waant zich in het museum werkelijk terug in de tijd. Diorama’s geven een bijzonder realistisch, tot in het detail kloppend beeld van scènes zoals die zich in de Tweede Wereldoorlog hebben afgespeeld. Zo kunt u – om enkele voorbeelden te noemen – zien hoe ingenieus een Arnhemse familie een onderduikplek creëerde, is er een volledig ingerichte Duitse commandopost en bent u getuige van de plundering van Arnhem. Even uniek als de expositie zelf is trouwens de manier waarop u er kennis van kunt nemen. Want er staat altijd een medewerker van het museum klaar om u persoonlijk rond te leiden en al uw vragen te beantwoorden.
INFORMATIE
Het Arnhems Oorlogsmuseum 40-45 – waar trouwens ook een kleine winkel deel van uit maakt – is het gehele jaar door, behalve de maandagen, geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Laat van tevoren weten als u met een groep komt. Gesloten op 1e Kerstdag en Nieuwjaarsdag.

ARNHEMS OORLOGSMUSEUM 40-45
Kemperbergerweg 780
Arnhem-Schaarsbergen
Tel. 026 4420958

Per bus bereikbaar vanaf het Centraal Station met lijn 2, richting Schaarsbergen of Deelen-OC, halte Museum 40-45
Website

 

Betuws Oorlogsmuseum Heteren

Het vervolg van de Slag om Arnhem, een historisch verleden wat ook niet verloren mag gaan. Dit gebied tussen de rivieren Rijn en Waal, tot de lijn Opheusden – Dodewaard kreeg in september 1944 van de geallieerden de naam ‘the island’.

Een museum wat u de strijd in de Betuwe laat zien, het gebied tussen Arnhem en Nijmegen. Een groot aantal voorwerpen zijn afkomstig van veteranen en inwoners van deze omgeving. Bijna elk voorwerp in het museum heeft zijn eigen verhaal, zodat U door middel van mondelinge uitleg een goed beeld van deze Betuwse periode krijgt. U ziet onder meer originele uniformen van zowel Geallieerde als van Duitse soldaten die in de Betuwe aanwezig waren. Eveneens een belangrijke plaats in het museum heeft het fotomateriaal, wapens, stafkaarten, het Nederlandse verzet en het Nederlandse leger van mei 1940 (Grebbe/Betuwelinie).

Betuws Oorlogsmuseum Heteren
O.L. Vrouwestraat 36
6666 AL Heteren
Tel. 026 4722285
Website

 

Militair Historisch Informatie Punt Ede

 

Het MHIP is het onderkomen van het Platform Militaire Historie Ede. Deze organisatie stelt zich ten doel om de rijke militaire geschiedenis van Ede verder te documenteren en toegankelijk te houden voor de Edese bevolking en belangstellenden. Hierbij krijgt de slag op de Ginkelse Heide op 17 en 18 september 1944 natuurlijk de nodige anadacht.
Het platform organiseert lezingen, excursies en battlefieldtours in Ede. De belangrijkste is de battlefieldtour Operatie Pegasus

Tijdens de battlefieldtour Operatie Pegasus worden diverse locaties bezocht die deel uitmaakten van de Pegasus-ontsnappingsroute, waarlangs in 1944 tweemaal een grote groep Britse airbornes naar de Rijn werd geloodst.
Een deskundige gids zal uitleg geven over deze locaties en vertellen over het Edese verzet, dat een belangrijke rol vervulde bij de organisatie van deze ontsnappingen.
Het vervoer vindt plaats met oude legervoertuigen. De Battlefieldtour is er voor jong en oud, voor iedereen die wil weten wat zich ten tijden van de tweede wereldoorlog in Ede en omgeving heeft afgespeeld.
De excursies beginnen om 13.00 uur en eindigen rondom 20.00 uur.

De MHIP is altijd een pop-up expositie over een actueel Edes onderwerp te zien en is open op afspraak. Voor meer informatie zie de website

Het MHIP is gevestigd in het pand van de Veluwse Heidebrouwerij.
Nieuwe Kazernelaan 2
6711 JC Ede
Website

Museum Vliegbasis Deelen

Museum Vliegbasis Deelen is in een voormalig Duits gebouw gevestigd aan de weg Hoenderloo-Schaarsbergen. De locatie voor het Duitse vliegveld op Deelen bij Arnhem is door Duitse spionnen al in 1937 uitgezocht. Op de fiets ploegden jonge Duitse technici door de mulle Veluwse zandpaadjes om de omvang van het toekomstige Fliegerhorst te bepalen. Ook omwonenden uit die tijd berichtten ons van steun vanuit de burgerbevolking. NSB sympathisanten kregen regelmatig bezoek “in auto’s met geblindeerde ramen” die dan met deze Schaarsberger “lange wandelingen” maakten over de vliegheide.
De Duitsers breiden uit.
In 1940 begonnen de Duitsers, direct na het binnenvallen van Nederland met de uitbouw van het vliegveld voor de ‘Nachtjacht’ . Alle militaire gebouwen en bunkers werden gebouwd als boerderijen. Dit werd „Heimatschutz Architektur” genoemd; de bouwstijl, camouflage maar ook echte tuintjes moesten de geallieerden doen geloven dat dit een normaal stukje Hollands landschap was.
In het totaal groeit het complex tot meer dan 4000 Ha met ondersteunende gebouwen en infrastructuur, een eigen tramlijn naar het “vliegersdorp” en een speciale trein voor de bouw van de bunker Diogenes.
De omvang en kwaliteit was dusdanig goed en groot dat direct na de oorlog in den Haag en in diverse kranten serieus de vraag werd gesteld of niet Schiphol, maar Deelen ontwikkeld moest worden tot nationale luchthaven. Ook nu is Deelen nog groter dan Schiphol.
Canadezen gebruiken Deelen
In 1945 trekt het volledige Canadese 1e leger huiswaarts, met achterlating van hun meer dan 37.000 voertuigen op vliegveld Deelen. Dat is meer dan het gehele vooroorlogse wagenpark van Nederland bij elkaar !
Vele foto’s, interviews, (geheime) archiefstukken en een authentieke film geven een indrukwekkend tijdsbeeld uit de tijd dat de Nederlandse staat dit opkocht, herstelde en herverdeelde. Men noemde dit ‘Dump Deelen’ of “Demob Park Deelen”. De voertuigen werden ingezet voor de wederopbouw en het oorlogsmaterieel werd verscheept naar Indonesië voor de politionele acties.
Museum Vliegbasis Deelen
Hoenderloseweg 10
6816 SW Arnhem/Deelen
Tel. 06 20901649
Website

 

Informatiecentrum Arnhem

OPERATIE MARKET GARDEN
Operatie ‘Market Garden’ had als doel Nederland te bevrijden en door te stoten naar Berlijn. Bij deze verrassingsaanval moesten luchtlandingstroepen de bruggen over de rivieren veroveren (Market), zodat de grondtroepen snel konden oprukken (Garden). De Britse 1st Airborne Division had als taak de verkeersbrug in Arnhem te bezetten. Een ambitieus plan, dat mislukte. De Slag om Arnhem begon op 17 september en duurde 10 lange dagen. Op 26 september 1944 gaven de geallieerden zich over. Market Garden staat bij alle betrokkenen in het geheugen gegrift. En niet alleen bij hen. Ook de jongeregeneraties hoorden de verhalen, werden nieuwsgierig en voelen zich nog steeds betrokken.
OOGGETUIGEN VERTELLEN…
Welke Britse militairen vochten om de brug, nu bekend als de John Frostbrug? Wie maakten deel uit van de Duitse troepen die de brug na zware gevechten heroverden? En welke burgers in de omliggende huizen werden ongewild bij de veldslag betrokken?
In het Informatiecentrum Slag om Arnhem vertellen getuigen – in beeld, geluid en tekst – wat zij hebben gezien, gehoord en meegemaakt tijdens die gruwelijke septemberdagen in 1944.
HET INFORMATIECENTRUM ‘SLAG OM ARNHEM’
Het Informatiecentrum (toegang gratis) is opgenomen in de stadwandeling van de VVV en Freedom Trail Arnhem.
De route vindt u op www.freedomtrail.nl
Het Informatiecentrum is slechts 15 minuten lopen vanaf het CS Arnhem. Of neem de stadsbus 20, richting Elderveld, halte Eusebiusplein.

Informatiecentrum ‘Slag om Arnhem’
is gesloten en zal binnenkort op een nieuwe locatie haar deuren weer openen
Website

 

Eusebius toren

De tentoonstelling ‘De slag om Arnhem – 70 jaar onvoltooid verleden’ te bezoeken op de eerste en tweede etage van de Eusebius- toren.

De tentoonstelling vertelt in een beeldverslag een van de zwaarste geallieerde nederlagen uit de Tweede Wereldoorlog. Van dag tot dag worden de gebeurtenissen van de Slag om Arnhem van 17 tot 25 september 1944 weergegeven aan de hand van ooggetuigenissen van de militaire strijd.

Als gevolg van de strijd moesten de burgers van Arnhem de stad verlaten. De burgers moesten evacueren en kwamen later terug in een totaal verwoeste stad. De tekst en beeld van de tentoonstelling laat de bezoeker inleven in verwoesting en de moeizame opbouw van de stad en kerk na de Tweede Wereldoorlog.

Tevens toont de presentatie de toekomstplannen voor de “Aanbodketen Slag om Arnhem” waarmee dit pregnante geschiedenishoofdstuk blijvend in de stad verankerd gaat worden.

Stichting Eusebius Arnhem
Kerkplein 1
6811 EB Arnhem
Tel. 026 4435068
Website